Oriau man y bore

In Uncategorized @cy by Laura Karadog

 

Oriau Man y Bore…

Mae cyfeiriadau lu yn y testunnau yoga hanesyddol am bwer yr oriau man jysd cyn i’r haul godi. Yn ôl traddodiad, dyma’r amser gorau i ni fod yn ymarfer gan fwynhau llonyddwch a thawelwch cyntaf y dydd, cyn i’r adar ganu ac i’r byd ddechrau stwyrian.

Ond gwn ei bod hi’n llawer haws dweud na gwneud… yn enwedig os mai aderyn y nos ydych chi. Felly dyma edrych ar rai rhesymau pam y gallai ymarfer yn y bore fod o fudd i ni gyd.

Meddwl clir a chroyw – Dyw ymarfer boreol ddim o reidrwydd angen cynnwys asana (symud). Os ydym ni’n dewis rhoi ychydig o funudau i eistedd, anadlu a myfyrio yn fuan iawn ar ôl deffro, yna mae’n rhoi cyfle i ni arsylwi ar ein meddyliau cyn i’n meddyliau gymryd rheolaeth ohonom ni. Os allwn ni sefydlu’r patrwm hwnnw yn rheolaidd ben bore, yna bydd yn llawer haws i ni ffrwyno’r meddwl yn ystod gweddill y dydd.

Amser i chi eich hun – Fel rhiant gyda phlant ifanc, mae amser i mi fy hun yn beth prin. Yn aml iawn, y munudau      cyn i’r plant ddeffro yw’r unig amser personol ydw i’n ei gael mewn diwrnod, yn enwedig ers ir ysgolion gau! I mi            mae hynny’n hynod werthfawr, ac yn gwneud mynd i’r gwely fymryn yn gynt er mwyn cael amser boreol yn aberth  gwerth ei wneud.

Adar y bore vs adar y nos – Mae’n debyg ein bod ni gyd yn fiolegol yn cwympo i un o’r ddau gategori yma. (darllennwch lyfr gwych Matthew Walker, Why We Sleep, am fwy ar hyn). Dydw i ddim felly yn argymell fod adar y nos fwyaf sydyn yn dechrau codi am 5 y bore i fyfyrio a symud! Dydi o ddim yn realistig a gallai wneud mwy o ddrwg nac o dda. OND, weithiau mae pobl sy’n meddwl eu bod nhw’n adar y nos yn cael siom ar yr ochr orau wrth iddyn nhw ganfod fod ambell i newid bach mewn ffordd o fyw, e.e mynd i’r gwely fymryn yn gynt, bwyta’n ysgafnach gyda’r nos, dim caffîn yn y prynhawn, peidio defnyddio sgrin cyn mynd i gysgu ac ati, yn caniatàu i’w gwir rythm corfforol amlygu ei hun. Ac yn aml iawn, mae pobl yn darganfod eu bod nhw’n bobl bore wedi’r cyfan! Wedi dweud hynny, os ydych chi’n trio’r newidiadau hynny i’ch ffordd o fyw am gyfnod o amser a dal yn darganfod mai aderyn y nos ydych chi, yna mae’n bwysig i chi anrhydeddu hynny a pheidio cwffio yn erbyn eich rhythm naturiol. Felly, os yw hynny’n wir ichi, pryd bynnag y byddwch chi’n deffro’n naturiol, rhowch hyd yn oed cyn lleied a dau funud i chi’ch hun i lanio yn eich corff a gwylio’ch anadl cyn brysio mlaen gyda gweddill eich dydd. Mae o werth o! Ac yna gwnewch amser nes ymlaen am sesiwn mwy cyflawn.

Dod i adnabod eich hun – Mae ymarfer yn y bore, yn enwedig ymarfer corfforol yn ffordd wych o fesur os yw’n ffordd o fyw tu hwnt i’r mat yn cael effaith gadarnhaol neu negyddol ar ein hiechyd corfforol a meddyliol. Os ydw i’n ymarfer asana ben bore ar ôl codi ac yn teimlo’n stiff ac yn swrth, gallaf yn aml edrych yn ôl ar y noson gynt a sylwi mod i wedi bwyta swper fymryn yn hwyrach neu `falle cael glasiad o win coch am 9 y nos…

Caffîn naturiol – Mae ymarfer corfforol yn y bore hefyd yn rhoi teimlad o ffresni ac egni newydd i’r corff. Mae’r weithred o uno llif yr anadl gyda llif ein symudiadau yn ffordd arbennig o ddad-wneud stiffrwydd y nos a chanfod mwy o ofod a esmwythyd yn ein cyrff fydd yn aros gyda ni am oriau wedyn.

Wedi dweud hynny, yn bersonol, fydda i ddim wastad yn cynnwys ymarfer corfforol yn y bore. Mae myfyrio a pranayama (anadlu) yn bethau dw i’n eu gwneud bob bore, ond yn eithaf aml byddaf yn cadw’r symud tan yn hwyrach yn y dydd. Dw i wrth fy modd er enghraifft yn ymarfer asana rhwng tua 4 a 6 y nos, cyn swper, fel ffordd i drosglwyddo rhwng diwrnod o waith a noswaith adref gyda’r teulu.

Felly beth amdanoch chi? Efallai eich bod chi eisoes wedi sefydlu ymarfer boreol. Os ydych chi plis rhannwch eich profiadau. Os nad ydych chi eto wedi mentro ymarfer yn y bore, yna triwch o. Cofiwch nad oes raid i ymarfer gynnwys pob cangen o yoga – y peth pwysicaf yw eich bod chi’n cerfio amser i gyfarch eich hun ar gychwyn diwrnod newydd – boed hynny am 2 funud o anadlu neu 20 munud o symud. Gwnewch beth sy’n gweithio orau i chi gan gofio y gall hynny newid o ddydd i ddydd. Yr ymwybyddiaeth o’r newidiadau hynny fydd yn eich galluogi i addasu eich ymarfer er mwyn cwrdd â’ch anghenion ar ddyddiau gwahanol a chyfnodau gwahanol o fywyd.

Ar y trywydd hwnnw, un peth arall i’w nodi yw fod yr oriau man `ma yn newid o dymor i dymor. Yn nuwch y gaeaf, dyw codi o’r gwely am 6 y bore’n ddim yn apelio gymaint, ac yn fy marn i mae’n gweithio’n erbyn rythm cynhenid byd natur. Ond ar yr adeg hon o’r flwyddyn, gyda’r clociau wedi llamu mlaen, mae’n dyddiau yn naturiol yn cychywn ynghynt, a gallwn newid ein patrwm ymarfer i adlewyrchu hynny.

Felly ewch amdani, triwch wahanol ymarferion ar wahanol adegau o’r dydd a defnyddiwch eich ymwybyddiaeth i arsylwi a dod i ddeall pa batrymau sy’n gweithio i chi a pham. Pob lwc!